Wprowadzenie
Celem naszej współpracy było wsparcie przedstawicieli organizacji pozarządowych w rozwiązywaniu realnych, bieżących wyzwań, z którymi mierzą się w swojej codziennej pracy.
Pracowaliśmy w formule grup mastermindowych, w których każda sesja opierała się na jednym, konkretnym problemie zgłoszonym przez uczestnika.
Efektem pracy nie były ogólne rekomendacje, ale:
- dobrze zdefiniowany problem,
- dopasowane rozwiązania,
- oraz konkretny plan działania możliwy do wdrożenia od razu po spotkaniu.
Tło projektu
Do projektu Mastermind NGO zostaliśmy zaproszeni przez CRIS z Rybnika. Celem inicjatywy jest wspieranie organizacji pozarządowych w rozwiązywaniu realnych wyzwań związanych z ich codziennym funkcjonowaniem i rozwojem.
Projekt realizowany był w ramach programu Mastermind NGO, którego celem jest wspieranie organizacji pozarządowych w rozwiązywaniu realnych wyzwań związanych z ich codziennym funkcjonowaniem i rozwojem. Program opiera się na pracy w małych grupach, w których każda sesja koncentruje się na jednym, konkretnym problemie zgłoszonym przez uczestnika, a spotkania mają charakter warsztatowy i prowadzone są przez ekspertów odpowiedzialnych za diagnozę i zaprojektowanie procesu pracy nad rozwiązaniem.
Istotnym elementem programu jest aktywny udział innych organizacji, które wnoszą swoje perspektywy i doświadczenia. Dzięki temu uczestnicy mogą lepiej zrozumieć własną sytuację, zobaczyć szerszy kontekst problemu oraz wypracować rozwiązania, które są dopasowane do ich realiów i możliwe do wdrożenia.
Przebieg prac
Proces pracy był zaprojektowany tak, aby maksymalnie wykorzystać ograniczony czas uczestników i skupić się na realnym efekcie.
Każda sesja obejmowała następujące elementy:
- Wstępna diagnoza
Każda sesja była poprzedzona rozmową, która pozwalała zrozumieć kontekst organizacji i sposób, w jaki definiuje ona swój problem. Na tym etapie wychwytywaliśmy pierwsze niespójności i przygotowywaliśmy grunt pod właściwą pracę warsztatową.
- Doprecyzowanie problemu
Przeprowadzaliśmy analizę różnego rodzaju materiałów pozwalających nam nazwać, co jest źródłowym problemem, a następnie weryfikowaliśmy z przedstawicielem z NGO, czy zgłoszone wyzwanie rzeczywiście oddaje istotę trudności. W wielu przypadkach dopiero ten moment pozwalał uchwycić realne źródło problemu i nadać mu właściwe ramy, co miało kluczowe znaczenie dla dalszej pracy.
- Praca warsztatowa
Główna część spotkania była skoncentrowana na uporządkowaniu sytuacji i wypracowaniu rozwiązań. Analizowaliśmy możliwe kierunki działania i przekładaliśmy je na konkretne rozwiązania dopasowane do realiów organizacji, tak aby mogły być wdrożone bezpośrednio po spotkaniu.
Istotnym elementem procesu była aktywna rola pozostałych uczestników. Dzielenie się doświadczeniami, zadawanie pytań i komentowanie pozwalało spojrzeć na problem z różnych perspektyw, a jednocześnie umożliwiało innym uczestnikom uczenie się na cudzym przykładzie i odnoszenie wniosków do własnych organizacji. To był też moment, kiedy mogliśmy wykorzystać naszą wiedzę i doświadczenie z różnych obszarów, żeby nakierować uczestników na potencjalne opcje rozwiązania problemu.
Przykłady wyzwań i pracy warsztatowej
- Angażowanie społeczności
Jedna z organizacji zgłosiła problem z niskim zaangażowaniem odbiorców w swoje działania. Na poziomie deklaracji wyzwaniem była komunikacja i brak zainteresowania ze strony społeczności.
W trakcie pracy okazało się jednak, że problem nie leży w braku chęci odbiorców, ale w sposobie przedstawienia oferty organizacji. Na stronie internetowej nie było jasno określone, w co można się zaangażować, w jakim zakresie, ile czasu to zajmuje ani jaki jest efekt takiego zaangażowania. W praktyce odbiorcy nie wiedzieli, co właściwie mogą zrobić i po co.
Efektem pracy warsztatowej było uporządkowanie oferty organizacji oraz doprecyzowanie form zaangażowania w sposób zrozumiały dla odbiorców. Organizacja zyskała jasną strukturę komunikacji, która pozwala przekładać działania na konkretne możliwości udziału.
- Crowdfunding jako kierunek działania
Inna organizacja zgłosiła potrzebę pracy nad crowdfundingiem, traktowanym jako sposób na pozyskiwanie środków. Problem był jednak ujęty bardzo ogólnie i nie wskazywał na konkretne wyzwania.
W trakcie diagnozy doprecyzowaliśmy, że trudność nie dotyczy samego narzędzia, ale braku spójnej oferty dla darczyńców oraz pomysłu na długofalowe budowanie zaangażowania. Punktem wyjścia stało się więc nie „jak zrobić zbiórkę”, ale „co i komu właściwie proponujemy”.
Efektem pracy było stworzenie konkretnej oferty crowdfundingowej możliwej do wdrożenia w krótkim czasie, a także zidentyfikowanie kierunków dalszego rozwoju. Organizacja wypracowała pomysły na nowe formy zaangażowania darczyńców oraz sposób budowania relacji, które wykraczają poza jednorazową zbiórkę.
„Nawet niewielka korekta w komunikacji czy sposobie angażowania społeczności potrafi uruchomić zupełnie nową dynamikę działania. Co więcej, spojrzenie osoby spoza organizacji często rzuca nowe światło”
-Magdalena Wojtas, uczestniczka Mastermind
Efekty pracy
- Nazwany problem organizacji
Efekty pracy były widoczne zarówno na poziomie organizacji, jak i samych uczestników procesu. Kluczową zmianą było przejście od ogólnego, często nietrafionego opisu problemu do jego właściwego zdefiniowania, co pozwalało podejmować trafniejsze decyzje i planować działania w sposób bardziej świadomy.
- Konkretne rozwiązania
Organizacje wychodziły ze spotkań z uporządkowaną sytuacją oraz konkretnymi rozwiązaniami dopasowanymi do ich realiów. Zamiast ogólnych kierunków otrzymywały jasne decyzje dotyczące tego, co zmienić, jak to zrobić i od czego zacząć. W wielu przypadkach oznaczało to także odkrycie nowych możliwości rozwoju oferty lub zmiany sposobu myślenia o swoich działaniach.
- Plan działania
Na poziomie uczestników istotna była zmiana w sposobie patrzenia na własne wyzwania. Pojawiała się większa klarowność, poczucie uporządkowania i odzyskanie sprawczości. Uczestnicy wychodzili ze spotkań z konkretnym planem działania, ale również z motywacją i energią do jego wdrożenia.
Korzyści z projektu
- Lepsze definiowanie problemów
Organizacje przestają pracować na objawach, a zaczynają trafnie nazywać rzeczywiste wyzwania, co pozwala podejmować bardziej adekwatne decyzje i unikać działań, które nie przynoszą efektu.
- Przekładanie refleksji na działanie
Uczestnicy nie kończą pracy na poziomie analizy, ale wychodzą z konkretnymi rozwiązaniami i planem wdrożenia dopasowanym do ich zasobów i możliwości.
- Wykorzystanie potencjału grupy
Praca na przykładzie jednej organizacji pozwala innym uczestnikom zobaczyć analogiczne mechanizmy u siebie i szybciej przenieść wnioski do własnej praktyki.
- Dopasowane rozwiązania zamiast gotowych schematów
Każda organizacja pracuje na swoim kontekście, dzięki czemu wypracowane rozwiązania są osadzone w realiach i możliwe do wdrożenia bez dodatkowego „tłumaczenia” na praktykę.
- Wzrost kompetencji w pracy nad wyzwaniami
Uczestnicy uczą się, jak diagnozować problemy, porządkować złożone sytuacje i podejmować decyzje w oparciu o realne potrzeby, co mogą wykorzystać w dalszej pracy swojej organizacji.
- Odzyskanie sprawczości i kierunku działania
Uporządkowanie sytuacji i jasne określenie kolejnych kroków pozwala organizacjom wyjść z poczucia chaosu i wrócić do działania z większą pewnością i spokojem.
Podsumowanie
Praca w formule mastermindu pokazała, że największą barierą w rozwoju organizacji często nie jest brak pomysłów czy zasobów, ale brak właściwego nazwania problemu i uporządkowania sytuacji. Dopiero kiedy organizacje zyskują jasność, nad czym naprawdę pracują, są w stanie podejmować trafne decyzje i działać skutecznie.
Połączenie trafnej diagnozy, pracy warsztatowej i wykorzystania potencjału grupy pozwala w krótkim czasie przejść od chaosu do konkretnych działań. Efektem nie są ogólne rekomendacje, ale rozwiązania osadzone w realiach organizacji, które można wdrażać od razu i rozwijać w kolejnych krokach.
Jeśli tworzysz program wsparcia dla NGO i zależy Ci na tym, żeby uczestnicy wychodzili z realnymi rozwiązaniami, a nie tylko inspiracją, możemy zaprojektować i poprowadzić taki proces razem.