Wprowadzenie
Celem projektu było dopracowanie pomysłu stworzonego podczas procesu partycypacyjnego oraz przygotowanie go do wdrożenia.
W efekcie projektu został opracowany podręcznik zawierający metodę tworzenia międzypokoleniowych wydarzeń, w którym zebrane zostały narzędzia pracy oraz szczegółowe instrukcje dla pracowników instytucji kultury. Instytucje kultury dzięki podręcznikowi mogą stać się katalizatorami integracji w lokalnych społecznościach.
Prace były przeprowadzone w całości przez zespół Futuri.
Tło projektu
Pomysł na podręcznik do integracji międzypokoleniowej dla instytucji kultury powstał w wyniku procesu partycypacyjnego realizowanego w ramach Metropolitalnej Szkoły Prototypowania (dowiedz się więcej).
Przed rozpoczęciem procesu została zlecona nam także diagnoza sytuacji senioralnej w regionie w celu zidentyfikowania kluczowych wyzwań. Podczas analiz zidentyfikowano dwa istotne zjawiska, utrudniające skuteczne włączanie seniorów do społeczeństwa:
- „Bańkowanie” seniorów
Obecne inicjatywy aktywizacyjne często tworzą zamknięte grupy seniorów, które zamiast integrować ich ze społeczeństwem, jeszcze bardziej pogłębiają podziały.
- Łączenie skrajnych pokoleń
Popularne działania polegające na łączeniu seniorów z dziećmi lub młodzieżą okazały się mniej skuteczne niż inicjatywy skierowane do bliskich pokoleń, np. osób w wieku 50-60 lat, które dzielą więcej wspólnych doświadczeń i mogą łatwiej nawiązać relacje.
W trakcie procesu partycypacyjnego pierwotne wyzwanie zostało przekształcone w bardziej konkretne i ukierunkowane na skuteczną integrację międzypokoleniową, co pozwoliło opracować innowację społeczną w postaci Kultury międzypokoleniowości – metody budowania inicjatyw łączących pokolenia.
„Jak możemy naturalnie odrodzić relacje międzypokoleniowe, uwzględniając indywidualne potrzeby różnych grup wiekowych?”
Przebieg prac
Prace nad podręcznikiem zostały w pełni zrealizowane przez zespół Futuri i przebiegały zgodnie z metodyką design thinking:
- Budowanie założeń
Pogłębiliśmy założenia stworzone przez uczestników Szkoły Prototypowania oraz przeprowadziliśmy analizę porównawczą w poszukiwaniu dobrych praktyk. Dzięki temu doprecyzowaliśmy strukturę podręcznika
- Stworzenie zawartości podręcznika
Wypracowaliśmy narzędzia pracy w oparciu o kluczowe etapy tworzenia inicjatyw międzypokoleniowych.
- Prototypowanie i testowanie
Wykonaliśmy prototyp podręcznika, który został przetestowany z Miejskim Domu Kultury Bugucice-Zawodzie w Katowicach. Dodatkowo przeprowadziliśmy warsztaty z różnymi grupami interesariuszy spoza projektu. Uwagi zostały wykorzystane do wprowadzenia zmian w strukturze podręcznika.
- Zaprojektowanie graficzne podręcznika
Zadbaliśmy o czytelną oprawę graficzną, dostosowaną do identyfikacji wizualnej GZM (Zamawiającego). Wprowadziliśmy także rozwiązania zwiększające czytelności oraz intuicyjności korzystania z podręcznika.
Efekty pracy
Rezultatem projektu jest Podręcznik Kultury Międzypokoleniowości dla Instytucji Kultury. To praktyczne narzędzie wspierające pracowników w budowaniu programów międzypokoleniowych, które:
- moderują relacje międzypokoleniowe,
- bazują na wspólnych zainteresowaniach uczestników,
- integrują różne grupy wiekowe w sposób świadomy i naturalny.
W podręczniku zawarte są:
- narzędzia do pracy zespołowej
- szczegółowe instrukcje do zaproponowanych narzędzi
- porady i dobre praktyki do każdego etapu
- wsparcie w przeprowadzeniu całego procesu tworzenia wydarzenia międzypokoleniowego
„Dla mnie to bardzo przejrzyste narzędzia. Wszystko zebrane w jednym miejscu, po kolei. Widzę czego jeszcze w moich projektach nie robiłam. Ten podręcznik bardzo porządkuje mi pracę.”
-testerka podręcznika
Korzyści z projektu
Tak kompleksowe podejście pozwoliło na gruntowne zrozumienie tematu, dotarcie do źródeł problemów oraz sformułowanie rozwiązań, które nie są jedynie powieleniem istniejących schematów, lecz wnoszą realną wartość i nową jakość.
Projekt stał się przykładem skutecznego wprowadzania nowatorskich praktyk w przestrzeń administracji publicznej, przynosząc jednocześnie namacalne efekty dla społeczności lokalnych.
- Nowe podejście do wytwarzania innowacji społecznej
Projekt pozwolił na wdrożenie nowych modeli działania – nowego, efektywnego podejścia do tworzenia innowacji społecznych, opartego na głębokiej analizie sytuacji oraz aktywnym udziale różnych grup interesariuszy. Dzięki temu nie tylko zidentyfikowaliśmy realne problemy, ale także stworzyliśmy rozwiązania odpowiadające na rzeczywiste potrzeby społeczności.
- Wytworzenie innowacji społecznej
Efektem projektu było opracowanie konkretnej, wdrażalnej innowacji społecznej, która nie tylko jest odpowiedzią na zdiagnozowane wyzwania, ale również stanowi nową jakość w zakresie integracji seniorów i działań społecznych. Innowacja ta nie polega na powielaniu utratych schematów i jest unikalnym rozwiązaniem, które może przynieść realną zmianę.
- Dostarczenie realnego rozwiązania do zmiany tkanki społecznej
Projekt skutkował stworzeniem rozwiązania, które ma potencjał do zmiany społecznej tkanki w regionie. Wprowadzona innowacja społeczna przyczynia się do większej integracji seniorów, poprawy ich jakości życia oraz wzrostu zaangażowania obywatelskiego, co przekłada się na pozytywne zmiany w społecznościach lokalnych i większą spójność społeczną.

Podsumowanie
Realizacja projektu umożliwiła finalizację pełnego procesu wytwarzania rozwiązań, opartego na trójfazowym podejściu:
- diagnozie sytuacji seniorów – zapewniła solidne podstawy merytoryczne i umożliwiła trafne zidentyfikowanie kluczowych wyzwań społecznych
- procesie partycypacyjnym – pozwolił na zaangażowanie szerokiego grona interesariuszy, dzięki czemu wypracowane rozwiązania uwzględniają różnorodne perspektywy i doświadczenia
- wytworzeniu innowacji społecznej – finalizacja projektu w postaci wypracowania innowacji społecznej – konkretnego, wdrażalnego rozwiązania.
Jeśli Twoja organizacja zmaga się z wyzwaniami społecznymi i szuka innowacyjnych sposobów ich rozwiązania, proces podobny do tego projektu może być idealnym rozwiązaniem.
Razem możemy wypracować narzędzia i pomysły, które nie tylko odpowiadają na potrzeby Twojej społeczności, ale również inspirują i wprowadzają realne zmiany.
Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się więcej!