Wprowadzenie

Celem projektu było zmapowanie barier i potencjałów rozwoju targowisk, zrozumienie potrzeb i doświadczeń głównych grup użytkowników oraz identyfikacja modeli zarządzania i kierunków modernizacji tych miejsc.

W ramach współpracy przeprowadzono analizę danych zastanych, wywiady pogłębione z kupcami, wizyty studyjne, obserwacje, warsztaty z administratorami oraz analizę trendów wpływających na funkcjonowanie targowisk.

Efektem projektu była kompletna diagnoza funkcjonowania dwóch wybranych targowisk w Katowicach i Dąbrowie Górniczej, obejmująca perspektywy administratorów, kupców i mieszkańców, potencjalne konflikty pomiędzy aktorami, kluczowe wyzwania i kierunki zmian.

Raport jest wynikiem pierwszego etapu prac w ramach Metropolitalnej Szkoły Prototypowania i stanowi bazę wiedzy i praktycznych rekomendacji, stanowiących fundament do projektowania i pilotażu innowacyjnych rozwiązań.

Tło projektu

Projekt został zrealizowany w ramach Metropolitalnej Szkoły Prototypowania GZM, której celem było zwiększenie współpracy między urzędnikami z różnych miast Metropolii oraz zdobywanie wiedzy i wymiana doświadczeń poprzez wspólną pracę nad rzeczywistymi wyzwaniami miejskimi.

Targowiska miejskie, które przez dekady pełniły funkcję lokalnych centrów handlu i relacji, mierzą się dziś z wieloma wyzwaniami takimi jak: konkurencja sieci handlowych, starzejąca się grupa kupców i klientów, niedostosowana infrastruktura, niska rozpoznawalność czy zmieniające się nawyki zakupowe.

Tło projektu obejmowało współczesne wyzwania organizacyjne dotyczące braku jasnych kierunków rozwoju, niskie poczucie sprawczości administracji, brak dywersyfikacji oferty oraz malejącą atrakcyjność targowisk dla młodych kupców.

Przebieg prac

Realizacja projektu stanowiła pierwszy etap prac w ramach Metropolitalnej Szkoły Prototypowania. Proces diagnozy został zbudowany tak, aby odzwierciedlał realne funkcjonowanie targowisk od perspektyw ludzi, przez analizę przestrzeni i usług, aż po wyzwania systemowe.

Proces ten opierał się na metodyce Service Design, łącząc teorię z praktyką:

• Analiza danych zastanych
  Zrealizowano desk research obejmujący raporty branżowe, dane statystyczne, modele działania targowisk w Polsce i za granicą oraz analizę trendów wpływających na handel i zachowania konsumenckie. Analiza pozwoliła zidentyfikować główne kierunki zmian, które determinują funkcjonowanie targowisk.
• Wywiady z kupcami
  Przeprowadzono wywiady z sześcioma kupcami, zarówno tradycyjnymi, jak i nowoczesnymi, co pozwoliło uchwycić różnorodność postaw, doświadczeń i oczekiwań. Wywiady pokazały, jak zmieniły się warunki prowadzenia biznesu oraz jakie czynniki wpływają na sukces i bariery kupców.
• Wizyty studyjne
  Na targowiskach w Katowicach i Dąbrowie Górniczej przeprowadzono obserwacje terenowe, dokumentację fotograficzną oraz ocenę przestrzeni, ścieżek użytkowników i atmosfery miejsca. Wizyty stanowiły kluczową część diagnozy sytuacji realnych targowisk.
• Warsztaty z administratorami
  Zrealizowano warsztaty w formule design safari oraz spotkania stacjonarne. Uczestnicy zmapowali zadania, procesy zarządzania, wyzwania oraz codzienne obowiązki, tworząc szczegółową mapę usług administracyjnych.
• Analiza perspektyw aktorów
  Stworzono pełny zestaw person Administratorów, Kupców i Mieszkańców, pozwalający uchwycić różnorodne potrzeby i motywacje. Uzupełniono je o mapę relacji i potencjalnych konfliktów.
• Analiza modeli zarządzania i typów targowisk
  Zidentyfikowano modele funkcjonowania, ofertę, funkcje społeczne i ekonomiczne targowisk oraz czynniki ich sukcesu.
• Synteza wyzwań i pytań projektowych
  Na podstawie diagnozy stworzono macierz wyzwań oraz zestaw pytań wspierających dalsze projektowanie rozwiązań..

Efekty pracy

• Raport podsumowujący efekty badań nad targowiskami – szczegółowy dokument w formie narzędzia pracy, dostarczający bazę wiedzy i praktycznych rekomendacji do projektowania i pilotażu nowych rozwiązań.
• Katalog kluczowych wyzwań targowisk – zestawienie problemów o charakterze systemowym, organizacyjnym, społecznym i finansowym, stanowiące podstawę do decyzji strategicznych.
• Zestaw pytań projektowych – przekształcenie zdiagnozowanych problemów w impulsy do generowania pomysłów i poszukiwania skutecznych rozwiązań.
• Szczegółowa charakterystyka aktorów targowiska – opis perspektyw Administratorów, Kupców i Mieszkańców, w tym typologii poszczególnych grup, z wykorzystaniem narzędzia persony.
• Identyfikacja trendów wpływających na przyszłość targowisk – wiedza na temat Market City, Social Hubs, Nowych Formatów, Storytellingu i Cultural Placemaking, co pozwala na długoterminowe planowanie.
• Opracowanie schematów usługi wynajmu stoiska – mapy procesów współpracy z kupcami stałymi i okazjonalnymi, które wyłoniły czynniki zapewniające jakość współpracy.

Korzyści z projektu

• Lepsze rozumienie złożoności targowisk – dostarczony został szeroki obraz funkcjonowania targowisk z perspektywy wszystkich aktorów (Administratorów, Kupców, Mieszkańców), włączając ich emocje, motywacje i zależności.
• Fundament do projektowania wdrażalnych rozwiązań – projekt umożliwił przejście od ogólnej diagnozy problemów do sformułowania konkretnych, możliwych do wdrożenia kierunków działania.
• Narzędzia wspierające budowanie strategii Market City – udostępniono kluczowe fundamenty, które pozwalają miastu na tworzenie spójnych strategii dla targowisk, traktujących je jako aktywa miejskie.
• Wzrost kompetencji w administracji publicznej – intensywne warsztaty w ramach Metropolitalnej Szkoły Prototypowania wzmocniły kompetencje urzędników w zakresie Service Design i partycypacyjnego tworzenia rozwiązań.
• Zestaw praktycznych narzędzi do samodiagnozy – administratorzy otrzymali narzędzia (persony, macierze oceny, pytania pomocnicze) do dalszej samodzielnej pracy, planowania i refleksji nad własnym modelem zarządzania.

Podsumowanie

Projekt dostarczył Metropolitalnej Szkole Prototypowania pełnej wiedzy o funkcjonowaniu targowisk, zarówno w wymiarze społecznym, przestrzennym, jak i zarządczym.

Diagnoza pozwala na poszukiwanie nowoczesnych i innowacyjnych rozwiązań, które odpowiadają na zmieniającą się rzeczywistość. Jej wartość polega na dostarczeniu administratorom kompleksowej bazy wiedzy i narzędzi, które umożliwiają świadome kształtowanie przyszłości targowisk, oparte na relacjach, ofercie i funkcjach miejsca, oraz podjęcie eksperymentalnych wdrożeń.

To przykład, jak łącząc analizę danych, głos użytkowników i warsztaty z interesariuszami, można w krótkim czasie przejść od diagnozy do realnych, społecznie akceptowalnych zmian.

Jeśli chcesz przeprowadzić skuteczny proces badań i analiz dla swoich pomysłów na zmiany – jesteśmy gotowi pomóc!