Wprowadzenie

Celem projektu było rozpoznanie potrzeb i barier osób z niepełnosprawnościami (OzN) w korzystaniu z miejsc parkingowych oraz przygotowanie rekomendacji do ujednolicenia zasad Stref Płatnego Parkowania (SPP) w całej Metropolii.

Efektem projektu była lista rekomendacji, scenariuszy i wariantów zmian, gotowych do wykorzystania przez Metropolitalny Zespół ds. Spójnej Polityki Parkingowej w procesie tworzenia jednolitej polityki parkingowej w 10 miastach GZM.

Tło projektu

W Metropolii GZM osoby z niepełnosprawnościami mierzyły się z codziennym problemem – brakowało spójnych i jasnych zasad parkowania. W każdym z miast obowiązywały inne regulacje, co powodowało dezorientację i poczucie niepewności.

Najczęściej wskazywane trudności to:

• brak jednolitych zasad w całej Metropolii,
• niewystarczająca liczba dedykowanych miejsc parkingowych (aż 85% respondentów badania ilościowego uznało to za kluczowy problem),
• nieczytelne przepisy.

Na tym tle GZM podjęła decyzję, by sprawdzić, czy obecne udogodnienia w zakresie parkowania rzeczywiście odpowiadają na potrzeby OzN. To był moment, w którym rozpoczęto prace nad ewentualnymi zmianami, a my zostaliśmy zaproszeni, by pomóc zebrać perspektywy osób najbardziej zainteresowanych i zweryfikować, jak w praktyce funkcjonują obecne rozwiązania.

Przebieg prac

Projekt został zrealizowany jako proces badawczo-partycypacyjny, łączący diagnozę, analizę i współtworzenie rozwiązań.

• Warsztaty z interesariuszami – spotkania z przedstawicielami miast, OzN, organizacji i urzędów, pozwoliły zebrać katalog problemów i barier w funkcjonowaniu SPP.
• Analiza desk research – przegląd praktyk w Polsce i Europie, w tym analiza Dyrektywy UE 2024/2841 oraz rozwiązań wdrażanych w innych metropoliach.
• Badania jakościowe – wywiady z OzN, ich opiekunami i asystentami ujawniły codzienne wyzwania: m.in. nieczytelności zasad, a także przyczyny nadużyć korzystania z niebieskich kopert.
• Badania ilościowe – ankieta CAWI przeprowadzona wśród 100 osób z 10 miast GZM (zgodnie ze zleceniem) pozwoliła potwierdzić skalę problemów i wskazać priorytety zmian.
• Warsztaty rekomendacyjne – z udziałem członków Metropolitalnego Zespołu ds. Spójnej Polityki Parkingowej oraz przedstawicieli Rad ds. OzN wypracowano warianty nowych rozwiązań i przeanalizowano ich mocne i słabe strony.
• Utworzenie różnych scenariuszy wdrożenia – wraz z klientem opracowaliśmy trzy rozwiązania, które mogą stanowić podstawę do dalszej pracy.

Efekty pracy

• Warianty zasad parkowania dla OzN
  Zasady od pełnego zwolnienia z opłat tylko na „kopertach”, po warianty mieszane z dedykowaną taryfą i limitami czasowymi; Wydział Transportu otrzymał trzy rozwiązania oraz ich analizę. Rozwiązania były zarówno znane i sprawdzone, jak i zupełnie nowe, nie wdrożone dotychczas w Polsce, którego celem jest redukcja skali nadużyć. .
• Lista barier i potrzeb OzN
  Lista zidentyfikowana w badaniach jakościowych i ilościowych, obejmująca m.in. niską czytelność zasad i bariery w korzystaniu z parkomatów.
• Propozycje rozwiązań ograniczających nadużycia
  Zaproponowana m.in. lepsza kontrola kart parkingowych i warianty abonamentowe, które ograniczą nadużywanie przywilejów.

Korzyści z projektu

• Dla GZM – spójne i poparte danymi rekomendacje, które stały się fundamentem jednolitej polityki parkingowej dla 10 miast Metropolii.
• Dla miast – możliwość ujednolicenia zasad, co ograniczy dezorientację kierowców i ułatwi zarządzanie strefami. Walka z nadużyciami korzystania z niebieskich kopert, a co za tym idzie dążenie do zwiększania rotacji samochodów na nich.
  Zamiast standardowych konsultacji opartych na zbieraniu opinii, uczestnicy wypracowali konkretne pomysły i propozycje działań, które mogły zostać poddane dalszej analizie i wdrożeniu.
• Dla OzN – większa przewidywalność i dostępność miejsc postojowych, a tym samym realne zmniejszenie barier w mobilności.

Podsumowanie

Projekt został przeprowadzony etapami – od rzetelnej diagnozy problemu, przez badania jakościowe i ilościowe, aż po warsztaty współtworzenia, których efektem były gotowe do wdrożenia rozwiązania.

Dzięki temu Metropolia otrzymała nie tylko opis problemu, ale także konkretne rozwiązania i rekomendacje, które mogą zostać wdrożone.

To przykład, jak łącząc analizę danych, głos użytkowników i warsztaty z interesariuszami, można w krótkim czasie przejść od diagnozy do realnych, społecznie akceptowalnych zmian.

Jeśli chcesz przeprowadzić skuteczny proces badań i analiz dla swoich pomysłów na zmiany – jesteśmy gotowi pomóc!